Máy phát điện là gì? Cách chọn máy phát điện phù hợp cho gia đình & doanh nghiệp

Máy phát điện là thiết bị chuyển đổi cơ năng thành điện năng, đóng vai trò cung cấp điện dự phòng khi mất điện lưới hoặc tại các khu vực không có điện. Hiện nay, máy phát điện được sử dụng rộng rãi trong gia đình, nhà xưởng, công trình, bệnh viện, khách sạn, trung tâm dữ liệu…

Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ máy phát điện hoạt động ra sao, gồm những bộ phận nào, nên chọn loại nào cho đúng nhu cầu để tránh lãng phí tiền bạc. Trong bài viết này, Mayphatdienhd.vn sẽ giúp bạn:

• Hiểu rõ máy phát điện là gì
• Nắm được cấu tạo – phân loại – công suất
• Biết nên chọn loại nào phù hợp nhu cầu
• Điều hướng nhanh tới dòng máy – thương hiệu – mức giá phù hợp

Máy phát điện là gì và dùng khi nào?

Máy phát điện (tiếng Anh thường gọi là Generator hoặc Electric Generator) là thiết bị chuyển đổi cơ năng thành điện năng, thông qua chuyển động quay của động cơ và đầu phát điện.

Trong thực tế, máy phát điện thường sử dụng các nguồn năng lượng như xăng, dầu diesel, khí gas, biogas,…

Ngoài ra, trong phạm vi rộng hơn của ngành điện còn có các hệ thống phát điện từ nước (thủy điện), gió, mặt trời. Tuy nhiên, với máy phát điện dân dụng và công nghiệp đang bán phổ biến trên thị trường, nguồn năng lượng chính vẫn là động cơ đốt trong.

Tùy theo mục đích sử dụng, máy phát điện được dùng cho:

• Gia đình – hộ kinh doanh nhỏ: Duy trì sinh hoạt khi điện lưới chập chờn hay mất điện

Xem ngay dòng Máy phát điện dân dụng

• Nhà xưởng – nhà máy – trung tâm dữ liệu – công trình: Đảm bảo các hoạt động không bị gián đoạn

Tham khảo: Máy phát điện công nghiệp

• Sự kiện – khu vực hẻo lánh: Cung cấp nguồn điện tạm thời

Xem thêm: Nên thuê máy phát điện hay mua mới?

Máy phát điện gồm những bộ phận nào?

Một máy phát điện hoàn chỉnh thường bao gồm các bộ phận chính sau:

Động cơ (Engine)

Động cơ là bộ phận tạo ra chuyển động quay – nguồn cơ năng ban đầu. Tùy loại máy, động cơ có thể chạy bằng xăng, dầu diesel, khí hoặc biogas.

Đầu phát điện (Alternator)

Đầu phát gồm hai phần chính:

• Rotor: phần quay, tạo ra từ trường
• Stator: phần đứng yên, nơi sinh ra dòng điện cảm ứng

Khi rotor quay, từ trường biến thiên sẽ cảm ứng dòng điện tại stator – đây chính là điện năng đầu ra của máy.

Xem chi tiết: Máy phát điện xoay chiều là gì? Cấu tạo, nguyên lý hoạt động và ứng dụng

Bộ ổn áp AVR

AVR (Automatic Voltage Regulator) có nhiệm vụ giữ điện áp đầu ra ổn định, tránh tình trạng điện áp quá cao hoặc quá thấp gây hỏng thiết bị điện.

Tham khảo thêm: Bộ AVR máy phát điện là gì? 10+ thông tin bạn cần biết về AVR

Hệ thống nhiên liệu

Bao gồm bình nhiên liệu, bơm nhiên liệu và bộ lọc, đảm bảo cung cấp nhiên liệu sạch, đều cho động cơ.

Hệ thống làm mát

Giúp động cơ và đầu phát không bị quá nhiệt khi vận hành lâu. Có hai dạng phổ biến:

• Làm mát bằng gió
• Làm mát bằng nước

Hệ thống bôi trơn

Dầu nhớt giúp giảm ma sát, tăng tuổi thọ động cơ. Người dùng cần kiểm tra dầu trước mỗi lần vận hành.

Hệ thống khởi động

Có thể là đề điện bằng ắc quy hoặc khởi động tay, tùy dòng máy.

Xem thêm: Bình ắc quy máy phát điện: Tổng hợp thông tin về cách đấu, sạc và giá thành

Hệ thống điều khiển & bảo vệ

Bao gồm bảng điều khiển, cảm biến, rơ-le bảo vệ quá tải, quá áp… giúp máy hoạt động an toàn.

Nguyên lý hoạt động của máy phát điện

Hầu hết máy phát điện hiện nay hoạt động dựa trên nguyên lý cảm ứng điện từ.

Nói đơn giản:

• Động cơ quay thì sẽ làm rotor quay
• Rotor tạo ra từ trường biến thiên
• Từ trường cảm ứng dòng điện tại stator
• Điện năng được đưa ra ngoài để sử dụng

Nguyên lý này được ứng dụng từ các máy phát điện gia đình cho đến nhà máy điện công nghiệp.

Các loại máy phát điện phổ biến hiện nay

Phân loại theo nhiên liệu

• Máy phát điện chạy dầu diesel: Bền, tiết kiệm, phù hợp công nghiệp

Xem chi tiết: Máy phát điện chạy dầu

• Máy phát điện chạy xăng: Nhỏ gọn, giá rẻ, dùng cho gia đình

Tham khảo: Máy phát điện chạy xăng

• Máy phát điện năng lượng tái tạo (gió, nước, biogas): Ít phổ biến, mang tính giải pháp đặc thù

Phân loại theo công suất & mục đích

• Máy phát điện dân dụng (1 – 10kVA): gia đình, cửa hàng nhỏ
• Máy phát điện công nghiệp (trên 10kVA): nhà xưởng, bệnh viện, khu công nghiệp

Phân loại theo số pha

• Máy phát điện 1 pha
• Máy phát điện 3 pha

So sánh chi tiết: So sánh máy phát điện 1 pha và 3 pha, nên mua loại nào?

Phân loại theo công nghệ

• Máy phát điện chống ồn: Phù hợp khu dân cư, khách sạn
• Máy phát điện inverter: Dòng điện ổn định, tiết kiệm nhiên liệu

Tham khảo: 5 thông tin cần biết về máy phát điện inverter biến tần

Ngoài ra, còn có thể phân loại theo các tiêu chí khác như hệ thống điều khiển, loại vỏ máy, công nghệ sản xuất,…

Công suất máy phát điện là gì? Nên chọn công suất bao nhiêu?

Công suất máy phát điện là lượng điện năng mà máy có thể cung cấp trong một đơn vị thời gian.

Đơn vị đo công suất

• Chuẩn quốc tế: kVA
• Thực tế sử dụng tại Việt Nam: kW, W

Phân loại công suất

• Công suất liên tục (Prime Power): công suất máy có thể chạy ổn định trong thời gian dài
• Công suất tối đa (Standby Power): công suất cao nhất trong thời gian ngắn để khởi động tải lớn

Nên chọn công suất máy phát điện bao nhiêu?

Việc chọn công suất phụ thuộc vào tổng công suất thiết bị sử dụng + hệ số dự phòng.

Ví dụ:

• Một gia đình cơ bản: 2 – 3kW
• Gia đình có điều hòa: 5 – 7kW
• Nhà xưởng nhỏ: 10 – 30kVA
• Nhà máy lớn: >50kVA

Xem chi tiết:

• Máy phát điện 2kW chạy được những thiết bị gì

• Hướng dẫn cách chọn máy phát điện có công suất đúng nhu cầu

Cách sử dụng máy phát điện an toàn

Máy phát điện là một thiết bị cung cấp năng lượng điện cho các thiết bị và hệ thống khác khi nguồn điện chính bị gián đoạn hoặc không khả dụng. Bởi vậy, bạn cần biết cách để sử dụng máy phát điện một cách an toàn như:

• Kiểm tra nhiên liệu, dầu nhớt trước khi chạy
• Đặt máy ở nơi thông thoáng, tránh khí thải
• Không vận hành quá tải
• Theo dõi điện áp, tần số khi máy hoạt động

Xem chi tiết: Hướng dẫn sử dụng máy phát điện đúng cách, an toàn và hiệu quả

Bảo dưỡng máy phát điện định kỳ

Bảo dưỡng đúng cách giúp máy bền bỉ và tiết kiệm chi phí sửa chữa:

• Thay dầu lần đầu sau 20 – 50 giờ
• Các lần tiếp theo: 200 – 250 giờ
• Kiểm tra lọc gió, lọc nhiên liệu
• Kiểm tra ắc quy, hệ thống làm mát

Bài chuyên sâu: Hướng dẫn cách chọn loại dầu và thay dầu nhớt cho máy phát điện

Máy phát điện loại nào tốt? Nên chọn máy phát điện chạy dầu hay xăng?

Khi chọn mua máy phát điện, bạn nên cân nhắc:

• Công suất phù hợp
• Mức tiêu hao nhiên liệu
• Độ ồn
• Thương hiệu & bảo hành
• Giá thành

Từ đó sẽ có phương án lựa chọn máy phát điện chạy dầu diesel hay chạy xăng phù hợp hơn.

Phân tích chi tiết: So sánh máy phát điện chạy xăng và dầu, nên mua loại nào?

Các hãng máy phát điện phổ biến

Việc chọn hãng máy phát điện phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhu cầu sử dụng, tài chính, độ tin cậy của sản phẩm và dịch vụ hậu mãi của nhà sản xuất. Dưới đây là một số hãng máy phát điện nổi tiếng trên thị trường:

Hyundai

Hyundai là một hãng sản xuất máy phát điện nổi tiếng, tốt nhất trên thị trường. Các sản phẩm của Hyundai có thiết kế đẹp, nhỏ gọn, độ bền cao, hoạt động ổn định, tiết kiệm nhiên liệu, có nhiều tính năng tiện ích và chế độ bảo hành, hậu mãi tốt. Giá thành sản phẩm của thương hiệu này so với mặt bằng chung trên thị trường cũng rất phải chăng. 

>> Máy phát điện Hyundai

Cummins

Cummins là một trong những hãng sản xuất máy phát điện nổi tiếng trên thế giới. Các sản phẩm của Cummins có độ bền cao, đáng tin cậy và được trang bị nhiều tính năng tiện ích.

>> Máy phát điện Cummins

Honda

Honda là một trong những thương hiệu nổi tiếng về dòng máy phát điện dân dụng. Các sản phẩm của Honda có độ tin cậy cao, dễ sử dụng và bảo trì. Tuy nhiên, chính vì sự phổ biến nên trên thị trường thương hiệu này bị làm giả làm nhái rất nhiều, khiến người tiêu dùng khó lựa chọn được sản phẩm chính hãng. 

Yamaha

Các sản phẩm của Yamaha có độ bền cao, tiết kiệm nhiên liệu và dễ sử dụng. Tuy nhiên, giá thành của các sản phẩm của Yamaha cũng không hề rẻ.

Giá máy phát điện hiện nay bao nhiêu?

Giá máy phát điện phụ thuộc vào:

• Công suất
• Nhiên liệu
• Thương hiệu
• Có vỏ chống ồn hay không

Mua máy phát điện chính hãng ở đâu?

Bạn có thể dễ dàng mua máy phát điện ở:

• Các cửa hàng chuyên bán máy phát điện
• Website, các trang thương mại điện tử: Bạn có thể tìm mua máy phát điện trên các trang thương mại điện tử như Lazada, Shopee, Tiki, Sendo… Các trang này cung cấp nhiều sản phẩm từ nhiều hãng khác nhau, có giá cả cạnh tranh và đảm bảo chất lượng sản phẩm.
• Đại lý chính hãng: Bạn cũng có thể tìm mua máy phát điện tại các đại lý chính hãng của các hãng sản xuất máy phát điện

Tuy nhiên để có thể mua được máy phát điện có chất lượng tốt, bạn nên ưu tiên chọn những đơn vị là:

• Đại lý phân phối chính hãng
• Cửa hàng chuyên máy phát điện
• Website uy tín có bảo hành rõ ràng
• Có sẵn kho hàng
• Bảo hành rõ ràng
• Có dịch vụ lắp đặt – bảo trì

Máy phát điện không chỉ là thiết bị dự phòng, mà còn là giải pháp đảm bảo hoạt động liên tục cho gia đình và doanh nghiệp. Hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý và cách lựa chọn sẽ giúp bạn đầu tư đúng – dùng bền – tiết kiệm chi phí lâu dài.

Từ bài viết này, bạn có thể tiếp tục tìm hiểu sâu hơn từng chủ đề cụ thể để lựa chọn máy phát điện phù hợp nhất với nhu cầu của mình.

Câu hỏi thường gặp về máy phát điện (FAQ)

1. Máy phát điện có tốn điện không?

Không. Máy tạo ra điện, không tiêu thụ điện.

2. Bao lâu phải bảo dưỡng máy phát điện?

Lần đầu: 50 – 100 giờ, định kỳ: 250 – 300 giờ.

3. Máy phát điện có chạy được điều hòa không?

Có, nếu chọn đúng công suất.

4. Có nên lắp ATS cho máy phát điện không?

Rất nên, đặc biệt cho nhà xưởng, trung tâm dữ liệu, bệnh viện,…